Ana içeriğe geç
Bağımsız gündem yayınıArşiv ve güncel yazılar

Wikileaks belgeleri ortaya dökülmeye başladığı günden bu yana...

ABD Elçiliği bizi nasıl gözetliyor?

Wikileaks belgeleri ortaya dökülmeye başladığı günden bu yana, merakla izliyorum. Ankara'daki Amerikan Büyükelçiliği, bizim için neler demiş, nasıl değerlendirmeler yapmış? Washington'a nasıl bilgi akışı sağlanmış? Bazılarımız hayal kırıklığına uğrayacak, ancak çok ilginç sonuçlara vardım.

Mutlaka biliyorsunuzdur,ancak’ben yine’de hatırlatayım.

Wikileaks’belgeleri,uluslararası’ilişkiler açısından’son’derece önemli’bir’dönem’başlattı. İlk’defa,Amerikan Dışişleri Bakanlığı’nın’nasıl’çalıştığı, bu dev’bürokrasinin’ve’çarklarıdöndüren’beyinlerin’nasıl’işlediği’hakkında’ipuçları’elde edildi.

Bu’belgeler Bağdat'taki Amerikan Büyükelçiliği’nden, bir Amerikalı’asker’tarafından’çalındı.Dünyanın’çeşitli başkentlerinden Washington'a’yollanan’ve Merkez’in de,Bağdat'a’servisettiği telgrafları içeriyor.Tabii’içlerinde Ankara'daki ABD Büyükelçiliği’nin ilettiklerinden’debol’miktarda’var.

Ankara'dan Washington'a’her’yıl binlerce telgraf’gider. Bugüne’kadar Wikileaks'den sızan telgraf’sayısı henüz’çok az.Adeta’buzdaşının ucunu görebildik’diyebilirim. Ancak bu kadarı’dahi,Amerikan’diplomatlarının’bizleri’nasıl’inceledikleri,nasıl’değerlendirildikleri konusunda’bir fikir veriyor.

AMERİKALILAR’TSK'YI SANDIĞIMIZ’KADAR’TANIMIYOR.

Herşeyin’başında,bu’telgraflarda’beni’hayrete düşüren’en’önemli bulgu,Amerikanyetkililerinin,Türk Silahlı Kuvvetleri’ni bizim’sandığımız’kadar’iyi’tanımadığı’izlenimi’oldu.

Eski algılama,TSK’ile PENTAGON'un adeta iç içe’çalıştıkları, ilişkilerinin’çok sıkı’olduğu şeklindeydi.Geçmişteki her’darbenin’altında Washington'un’parmağı’vardı.Washington'dan?“direktif alındığı”hikayeleri anlatılırdı.Komplo’teorisyenleri,TSK'yı adetaPentagon'un’emrindeymiş’gibi’gösterirlerdi.

Meşer’durum’farklıymış.

12’Eylül’müdahalesinde duyduğumuz?"Bizim çocuklar başardı" (Our’boys’did’it) dönemiçoktan’bitmiş.

Wikileaks?'den’sızan’telgraflarda’bu’durum’açıkça görülüyor.

Özellikle, PKK’terörünün’arttığı?1990'lardan’bağlayan’bu’ayrışımın, Irak’istilası’ile birlikte daha’da’yaygınlaştığı,hatta TSK'daki Amerikan’aleyhtarlığının inanılmaz’boyutlara’vardığıanlaşılıyor.

Ankara'dan giden telgraflarda’bu’durum’açıkça’görülüyor.TSK-ABD arasındaki’askeri ilişkilerin sanıldığı’gibi,karşılıklı güven ve dayanışmaya dayanmadığı,özellikle Türk askerinin? Amerikalılara’kuşku’ve’kaygıyla’baktıklarını ortaya koyuyor.

" TÜRKİYE’NEREYE GİDİYOR?"?SORUSU’HEP SORULUYOR...

Diğer’ilginç’bir bulgu, Amerikan? Büyükelçiliği’nin, Türkiye'deki’milliyetçi kabarmayızamanında’görüp, Washington'u uyarmasıdır.

Sık’sık Merkez’in’dikkati çekilmiş.Araştırma’yapılmış. Çeşitli’kesimler’yoklanmış.

Milliyetçi akımın’nereden kaynaklandığı’ve’bunun’ne’kadarının asker kökenli’olduğu soruşturulmuş. Milliyetçi’akımın,Türk-Amerikan ilişkilerini’ne’yönde’etkileyeceği sorgulanmış.

Telgraflarda, Ak Parti ile’ilgili’olarak henüz fazla bir’değer’yargısı yok.

Erdoğan'ın farklı’olduğu, eski’liderlere benzemediği sık’sık’belirtiliyor ancak karşıt’birtutum’da?(Edelman’dönemi hariç )’yok.

İçerdeki’tartışmalar’bildirilmiş,ancak’üstünde’çok’durulmamış.Hele?“şeriat tehlikesi”gibibir’cümleye’hiç’rastlanmıyor.

Buna karşılık, Davutoğlu'nun’en’dikkatle’izlenen kişi’olduğunu’da’söylemek’gerekiyor.Telgraflarda, Türkiye' nin’nereye’gittiği’konusu’en’çok işlenen’konulardan’biri.Eksenkayması veya Türkiye'nin başka denizlere’yelken’açma’eğilimi işlenmekle’birlikte, alarm zilleri’çaldırılmamış.

Tekrar’edeyim,bu’izlenimler elimize’ulaşan belgelere’dayandırılıyor.Bunların’sayısı da henüz çok’az.Yani,yanıltıcı olabilir.İleride yenileri ortaya’çıktıkça,bu’izlenimlerde de birince ayar’yapmak gerekebilir.

* * * AMERİKA ELÇİLERİ SİYASET’YAPMIYOR...

Wikileaks'den genel olarak’sızan’belgelerin tümünü’okuduğunuzda, Ankara'dakiler gibi, dünyanın dört’bir yanına’dağılmış’olan ABD’diplomatlarının’bazı’özellikleri’çok’net şekildeortaya çıkıyor.

Kimseler’alınmasın, ancak son’derece’profesyonel’bir kadro oluşturdukları açıkçagörülüyor.

Bakın’benim’saptadığım bazı’noktalarda’neler’var?:

- Amerikan diplomatlarını,bırakın diğer ülke’diplomatlarını, Avrupalılardan ayıran’enönemli’özellikliğin,yolladıkları’telgraflarda siyaset’yapmamaları, Washington'uyönlendirmemeye’dikkat etmeleri olduğunu söyleyebilirim.Aralarında tabii ki ideologlarda’var, ancak sayıları çok’az.Büyük’çoğunluğu,bulundukları’başkentin resmini’çekiyor.Washington'a bu resmi yansıtıyorlar. Politika yapmayı merkeze’bırakıyorlar.
?- Temaslarında’da’mümkün’olduğunca,madalyonun tek’tarafını’yansıtmıyorlar.Mutlakakarşı’görüşleri’de’telgraflarına’ekliyorlar.Madalyonun iki’tarafını’da’vermek’için’çaba harcıyorlar.
?- Washington'a’yollanan’telgraflarda, Büyükelçilerin dünya görüşlerine göre’dedeğerlendirmelere’rastlanıyor. Bir Demokrat’büyükelçi’ile bir Cumhuriyetçi'nin yaklaşımıister’istemez değişiyor.Yine’de’mümkün’olduğunca objektif davranmaya’çalışıyorlar.
?-? Bizim?"dedikodu"diye adlandırdığımız’ve’küçümsediğimiz’birçok’ayrıntıyı da Washington' a’gönderiyorlar.Merkez’in her’şeyden’haberdar’olması isteniyor.
?- Bence en önemli’yanları,toplumun’tüm’katmanlarıyla’görüşme alışkanlıkları.Bunu Avrupalılarda, hele’diğer Asya’ve Afrika’ülkelerinde’bulamıyorsunuz.

YENİ BÜYÜKELÇİ’İLİŞKİLER’İÇİN’SAĞLIKLI’BİR’İSİM

Ankara'ya’gelen’yeni Büyükelçi Francis Joseph Ricciardone’işte’böyle’bir’elçiliğin başına geçiyor. En’büyük’avantajı, Türkçeye hakimiyeti’ve Türkiye'yi’tanıması.Uçaktan’indiğiandan’itibaren’farkını’göstermesini’bildi?.

Ricciardone,sadece Türk-Amerikan’ilişkileri’değil,Türkiye'nin’genel’olarak batı’dünyası’ileilişkilerinin’en’önemli’geçiş’döneminde Ankara'ya’geldi.Yanlış anlamalara’hiç yer’olmadığıbir’süreçte,ülkemizi’iyi bilen birinin’atanması, her’açıından bir şanstır.

Unutmayalım’ki,Amerikan’diplomatları içinde’iyileri ve başarılı olanları kadar,başarısız’vebu’bürokrasi çarkına’ayak’uyduramayan,Washington'u’yanıltanları’da’vardır. Ancak’neolursa olsun bilgili’ve’sağlam bir Büyükelçi’her şeyi’değiştirebiliyor.Hiç değilse’yol kazalarını’önleyebiliyor.



Bu yazılara cnnturk.com'dan da erişebilirsiniz.

Aynı dosyadan