Bugün İstanbul' da 7 ülkenin temsilcileri buluşacak. Toplantının resmi adı...
Bu bölgenin dayısı İran mı olacak?
Bugün İstanbul' da 7 ülkenin temsilcileri buluşacak. Toplantının resmi adı, nükleer silahsızlanma. Oysa aslında, yapılan tartışmanın altında, ABD Irak' tan çekildikten sonra, bu bölgede kimin borusunun öteceğinin, kimin etkin güç olacağının pazarlıkları yatıyor. Türkiye, etkili ancak dışardan katılımı olan bir gözlemci konumunda.
ABD’ÇEKİLİNCE? MEYDAN İRAN'A’KALACAK ...
Bu’sabah İstanbul'da?6 ülke’temsilcisi Çıraşan Sarayı’nda’bir araya geliyor. Katılımcılarnükleer kulübün’önde’gelen’ülkeleri’ve’aynı zamanda BM’Güvenlik Konseyinin’daimiüyeleri:ABD, İngiltere,Fransa, Çin’ve Rusya.Bir de Almanya’var,ancak’onun tek’niteliğizengin’bir Avrupalı olması.Bu’guruba,Avrupa Birliği’temsicisi Ashton da katılacak.
Masanın karşısında’ise,tek’başına İran’oturacak.
Herkes İranlıya’çok kızgın.Zira,büyük’ağabeylerinden’izin’almadan nükleer’enerji geliştirmeye’çalışıyor. Daha’da’önemlisi, hepsi Tahran'ın’bir’süre’sonra’nükleer bomba da geliştirmesinden’kuşkulanıyor.İran ne kadar itiraz’etse de sabıkalı sayıldığından’dolayı,kimse’iyi’niyetine’inanmıyor.Bu’toplantı’da’bir’nevi’hesap’sorma’ve’nükleer silah yapmayacağı konusunda İran’dan’güvence almaya’yönelik.
İRAN ELİNE GEÇEN TARİHİ’FIRSATI DEĞERLENDİRMEK İSTİYOR
Tartışmaların su yüzüne’vuran’yanı Nükleer’pazarlık’olsa’da’asıl konu’bambaşka.
ABD, yakında Irak'tan’çekilecek.Hatta’bir’süre’sonra Kuveyt'teki’güçlerini’dahi’çıkaracak. Bu olasılıkta’da’ortaya büyük bir’boşluk’çıkacak.
İşte İran'ın’eline’geçen’büyük’fırsat bu.Zira,ABD' nin’bölgeden’çıkmasından’sonra,nükleer’güç’sahibi bir İran,hemen’bu’boşluğu dolduracak’ve Irak’ile’oluşturacağı “Şiiittifakı” sayesinde bölgenin tek’patronu olacak.
?- İstediği anda’körfezi’kapatıp,Arap dünyasının’petrolünün’dışarıya’çıkmasınıengelleyebilecek.
?- Başta Suudi Arabistan’olmak’üzere,bölgedeki tüm Sunni Arap Ülkelerini’etkileyebilecek bir’konuma’girecek.
İşte pazarlığın’perde’arkasında gerçekte böylesine’hayati’gelişmeler’yatıyor.
* * *
MASA ETRAFINDAKİ HERKESİN BAŞKA BİR’HESABI’VAR...
Bu’tartışmalar’bir’yerde, 2020'lerden sonra Orta Doğu'nun’kimler tarafından’ve’nasılkontrol’altına’alınacağını’ortaya çıkaracak.
Bölge'nin’gücü İran mı olacak Yoksa, ABD’ve Avrupalı’dostları’mı Veya’tek’başlarına,olmazsa birlikte hareket’edecek olan’bir Çin- Rus ittifakı mı?
Salondaki’oyuncular bunlar...Bir’de’salonun arkalarında oturan’ve’dolaylı şekilde’bugelişmelere’etki’yapmak’isteyen,kaygılı’gözlemciler’var. Bunların başında Türkiye’veSuudi Arabistan’geliyor.Onların’ardından’da’körfez’ülkeleri, Mısır ve Ürdün.
Ancak,masanın’etrafında’oturup,sanki’müttefikmiş’gibi davranan ve İran'ı’yola getirmeye’çalıştığını’ileri’sürenlerin kafalarının ardında’da’farklı hesaplar var.
Biraz’basitleştirerek’ve’şablonlaştırarak’bakarsak,şöyle’bir manzara’ile karşı karşıyaolduğumuzu’söyleyebilirim.
( Buraya’ek’yolladığım krokiyi’geniş’şekilde’koyalım.İyi’görünsün’ve’balonların’içi’iyi şekilde’okunsun.) TÜRKİYE NE İSTİYOR, NE İSTEMİYOR
Türkiye,kendi’bölgesinde böylesine’bir’pazarlık’sürecinde,bu’tartışmaların dışındakalamazdı.Nitekim,başından’itibaren’işin içine girdi.Belki’ilk’aşamalarda’kendini biraz fazla İran'dan yana’konumlandırdıysa’da,son dönemlerde’daha’bir’durağan’oyuncupozisyonunda.
Stratfor’adlı jeopolitik’konular’uzmanı’sayılan’haftalık’yayında,George Friedman' ın birdeğerlendirmesini’okudum. Çok’özet ve çok’iyi’hazırlanmış’bir yazıydı.
Buna göre, Türkiye' nin’istedikleri’şöyle’sıralanıyor:
1) ABD' nin Irak'tan’çekilmesini’kolaylaştırmak.
2) İran'ın,Irak üzerinde tam’bir’kontrol’kurmadan,genel’çıkarlarının ve beklentilerininkarşılanması. Yani’kısıtlı’bir’etkinlikle’yetinilmesi.
3) Suudi Arapları,İran'ın’bölgede bir’tehdit’oluşturmayacağına’ikna’etmek’ve’bu’konudabir nevi’güvence’sağlamak.
Türkiye'nin’bir de istemedikleri’var:
1) Türkiye,İran'da’savaş’çıkmasını’ve’bölgede’yeniden bir’kaosun’çıkmasını kesinlikleistemiyor.
“2)” Türkiye,Araplarla İran’arasında’bir seçim yapmak’istemiyor.
“3)” Türkiye,İran'ın’bölgede hegemonya’kurmasını, Arap’petrolünü kontrol’altına almasını,nükleer bir’güç’durumuna’girmesini kesinlikle’istemiyor.
Tabii’bu’noktada ortaya’son’derece önemli’sorular da çıkıyor:
Bu’hedeflerine’ulaşabilmek’için Türkiye, risk’almaya,gerektiğinde’askeri gücünükullanmaya hazır mı?
Türkiye geleceğin Orta Doğusunda,son derece’kaygan’bir zeminde, çok’zor’ve’her an aleyhine dönebilecek bir’oyunda, kendine’güvenli’bir’yer oluşturmaya çalışıyor.
Bu yazılara cnnturk.com'dan da erişebilirsiniz.
Aynı dosyadan
- Yiyin efendiler...Çıldırmamak imkansız. Birkaçını buraya taşımak istiyorum: Her şey gözümüzün önünde oluyor! Devletin elinde 125 bin…
- Bugün Hem Polis, Hem Pkk Sınavdan GeçecekBugün Diyarbakır'da büyük tören var. Yüzbinlerce kişi toplanacak En ufak bir olay kan dökülmesine kadar gider. İki…
- MHP'nin Türkiye'ye verdiği büyük zararAB içinde Türkiye'nin üyeliğini istemeyenler, MHP'nin tutumundan son derece memnunlar. Bahçeli SIRF OY KAZANABİLMEK…
- Artık, birbirimize yalan söylemeyelim...İstanbul'daki Hristiyan-Müslüman toplantısı, belki de ilk defa gerçeklerin birbirimizin yüzüne söylenmesine vesile…
- Türkiye yıllardır AB’nin vize uygulamasına itiraz edip durur. 1974’te Almanya’nın başlattığı ve 36 yıldır sürdürülen vize anlayışı çoktan değişti.Türkiye yıllardır AB’nin vize uygulamasına itiraz edip durur. 1974’te Almanya’nın başlattığı ve 36 yıldır sürdürülen…
- Cemaat, efsaneleşen gücü’nün esiri oluyor?Bilmem durumun farkındalar mı, ancak Gülen Cemaati'ni son derece ciddiye alınması gereken bir tehlike bekliyor. Komplo…